Kỹ thuật chọc thăm dò màng phổi có tác dụng gì?

Chọc dịch màng phổi là gì? 

Chọc dịch màng phổi là thủ thuật lấy chất lỏng ra khỏi khoang màng phổi (khu vực bao bọc bên ngoài phổi, bên trong thành ngực).

Một lượng nhỏ dịch màng phổi giúp phổi giãn nở dễ dàng khi ta hít thở. Vì nguyên nhân nào đó, khoang màng phổi có sự tích tụ dịch, làm hạn chế hoạt động của phổi, có thể gây các triệu chứng như: khó thở, đau, tức ngực, hít vào khó… Bác sĩ sẽ chỉ định chọc dịch màng phổi để giải áp, giúp giảm triệu chứng cho người bệnh đồng thời xác định tính chất của dịch, tìm nguyên nhân gây bệnh.

Chọc dịch màng phổi có tác dụng gì?

Nếu người bệnh bị tràn dịch màng phổi, chọc dịch màng phổi giúp cải thiện triệu chứng cho người bệnh, giúp dễ hít thở và xét nghiệm tính chất của dịch để tìm nguyên nhân gây bệnh.

Chọc dịch màng phổi khi nào nên lựa chọn?

Chọc dịch màng phổi được áp dụng để điều trị tràn dịch màng phổi. Từ đó giúp giảm các triệu chứng, tìm nguyên nhân gây tràn dịch và có phương pháp điều trị thích hợp. Các nguyên nhân cơ bản gây tràn dịch màng phổi, bao gồm:

• Suy tim sung huyết.
• Bệnh ung thư.
• Viêm phổi hoặc nhiễm trùng phổi (vi rút, vi khuẩn hoặc nấm).
• Lupus (lupus ban đỏ hệ thống/SLE) và các bệnh tự miễn khác.
• Các cục máu đông trong phổi (thuyên tắc phổi).
• Huyết áp cao (tăng huyết áp phổi).
• Viêm tuyến tụy.
• Bệnh thận hoặc gan.
• Bệnh lao (TB).
• Suy tim là nguyên nhân phổ biến nhất gây tràn dịch màng phổi.

Chỉ định và chống chỉ định

Chỉ định và chống chỉ định chọc dịch màng phổi trong các trường hợp sau:

Chỉ định

Chọc dịch lồng ngực được thực hiện để giảm các triệu chứng và/hoặc kiểm tra chất lỏng xung quanh phổi. Những chỉ định chọc dịch màng phổi bao gồm:

• Nhiễm trùng: nếu nghi người bệnh mắc bệnh truyền nhiễm (nhiễm trùng do vi khuẩn) gây tràn dịch màng phổi, bác sĩ sẽ lấy một ít chất lỏng để xét nghiệm. Các xét nghiệm liên quan đến dịch màng phổi có thể giúp tìm nguyên nhân nhiễm trùng.
• Bệnh ung thư: ung thư có thể gây tràn dịch màng phổi, bác sĩ có thể xét nghiệm dịch màng phổi để tìm tế bào ung thư.
• Giảm triệu chứng: nếu tràn dịch màng phổi gây khó thở, bác sĩ có thể loại bỏ một ít chất lỏng để giúp người bệnh thoải mái hơn.

Chống chỉ định

Không có chống chỉ định tuyệt đối

Chống chỉ định tương đối

• Có vấn đề với chảy máu hoặc dùng thuốc chống đông.
• Thay đổi giải phẫu thành ngực.
• Viêm mô tế bào hoặc herpes zoster (bệnh do virus varicella-zoster) tại vị trí chọc dò dịch màng phổi.
• Bệnh phổi nghiêm trọng, có biến chứng đe dọa tính mạng.
• Ho không kiểm soát.

Ưu và nhược điểm của kỹ thuật

Ưu và nhược điểm của kỹ thuật chọc dịch màng phổi bao gồm:

1. Ưu điểm

Chọc dịch màng phổi là phương pháp an toàn để chẩn đoán nhiễm trùng và các bệnh khác gây tràn dịch màng phổi. Đồng thời, chọc dịch màng phổi giảm áp lực lên phổi, giúp người bệnh dễ thở hơn.

Bác sĩ không phải thực hiện các vết cắt lớn hoặc làm tổn thương mô (xâm lấn tối thiểu), do đó nguy cơ biến chứng thấp. Kỹ thuật chọc dịch màng phổi có thể được thực hiện ngoại trú, người bệnh có thể về nhà ngay sau đó.

2. Nhược điểm

Chọc dịch màng phổi là thủ thuật được sử dụng để loại bỏ chất lỏng dư thừa xung quanh phổi (khoang màng phổi) bằng kim. Mặc dù kỹ thuật chọc dịch màng phổi an toàn, ít rủi ro nhưng có một số rủi ro và biến chứng tiềm ẩn như:

• Nhiễm trùng: mặc dù hiếm gặp nhưng vẫn có nguy cơ nhiễm trùng tại vị trí đâm kim.
• Chảy máu: có thể xảy ra hiện tượng chảy máu ở mức tối thiểu trong hoặc sau khi thực hiện thủ thuật.
• Chọc thủng phổi: trong một số trường hợp, kim có thể vô tình chọc thủng mô phổi, dẫn đến tràn khí màng phổi (xẹp phổi).
• Tổn thương các cấu trúc xung quanh: rất ít trường hợp chọc dịch màng phổi có thể gây tổn thương các cơ quan lân cận như gan hoặc lá lách.
• Bầm tím: có thể bị bầm tím ở vị trí đâm kim.
• Đau: có thể khó chịu hoặc đau trong quá trình thực hiện.
• Tích tụ không khí xung quanh phổi: số ít trường hợp, không khí có thể tích tụ xung quanh phổi, gây suy hô hấp.